Blog
Netcongestie is voor steeds meer organisaties een directe beperking. Nieuwe aansluitingen laten langer op zich wachten, uitbreiding van het gecontracteerd vermogen is niet altijd mogelijk en verduurzamingsplannen komen onder druk te staan. Tegelijkertijd neemt de energievraag van gebouwen verder toe door elektrificatie, warmtepompen, zonnepanelen, batterijen en laadpunten.
Dat vraagt om een andere manier van kijken naar energiegebruik.
Niet alleen: hoeveel energie gebruiken we?
Maar vooral: wanneer gebruiken we energie, hoeveel ruimte is er op het net en hoe voorkomen we dat we op piekmomenten over onze grenzen heen gaan?
Daar komt congestiemanagement in beeld. In deze blog leggen we uit wat congestiemanagement is, hoe het werkt en waarom slimme sturing in gebouwen steeds belangrijker wordt.
Congestiemanagement is het actief sturen van elektriciteitsverbruik of teruglevering om overbelasting van het elektriciteitsnet te voorkomen. Het wordt vaak vergeleken met spitsmijden op de weg. Als iedereen tegelijk de weg op gaat, ontstaat file. Als verkeer beter wordt gespreid, kan dezelfde infrastructuur efficiënter worden gebruikt.
Voor het elektriciteitsnet werkt dat vergelijkbaar.
Op bepaalde momenten is de vraag naar elektriciteit hoger dan het net lokaal of regionaal kan verwerken. Dat kan gaan om afname, bijvoorbeeld wanneer veel gebouwen tegelijk verwarmen, koelen of laden. Maar het kan ook gaan om teruglevering, bijvoorbeeld wanneer veel zonnepanelen tegelijkertijd stroom produceren.
Congestiemanagement helpt om die pieken te beperken. Dat kan door tijdelijk minder stroom af te nemen, minder terug te leveren, energie op te slaan of energiegebruik te verschuiven naar een moment waarop er meer ruimte is.
Het elektriciteitsnet wordt zwaarder belast dan ooit. Gebouwen stappen over van gas naar elektriciteit, bedrijven plaatsen laadpunten, zonnepanelen leveren lokaal stroom terug en installaties worden steeds slimmer en energie-intensiever.
Netbeheerders investeren fors in uitbreiding van het net, maar die uitbreiding kost tijd. Er zijn vergunningen nodig, ruimte is schaars en de uitvoering vraagt veel mensen en materialen. Daardoor ontstaat op steeds meer plekken een periode waarin de vraag naar transportcapaciteit groter is dan wat het net aankan.
Voor organisaties kan dat concrete gevolgen hebben:
Congestiemanagement is dus geen tijdelijke technische maatregel aan de rand van het energiesysteem. Het wordt een structureel onderdeel van hoe organisaties met energie omgaan.
Congestiemanagement begint met inzicht. Een organisatie moet weten waar, wanneer en waarom pieken ontstaan. Daarna kan worden bepaald welke energieprocessen flexibel zijn en welke niet.
In gebouwen gaat het vaak om de volgende onderdelen:
Niet alles kan zomaar worden teruggeschakeld. Comfort, veiligheid en bedrijfscontinuïteit blijven belangrijk. Een school, kantoor, zorggebouw of productieomgeving kan niet simpelweg de installaties uitzetten wanneer het net vol raakt.
Daarom draait goed congestiemanagement niet om afschakelen, maar om slim sturen.
Een gebouw kan bijvoorbeeld eerder worden voorverwarmd of voorgekoeld, zodat de warmtepomp later minder vermogen vraagt. Laadpunten kunnen tijdelijk minder snel laden wanneer de piekbelasting oploopt. Een batterij kan worden ingezet om een piek op te vangen. En zonnepanelen kunnen lokaal beter worden benut in plaats van alles direct terug te leveren.
Congestiemanagement en energiemanagement worden vaak in één adem genoemd, maar ze zijn niet hetzelfde.
Een Energy Management System, of EMS, richt zich op het monitoren, analyseren en aansturen van energiestromen. Denk aan opwek, opslag, verbruik, laadpunten en batterijen. Het doel is om energie efficiënter te gebruiken, kosten te verlagen en beter in te spelen op tarieven of beschikbaarheid.
Congestiemanagement is specifieker. Het richt zich op het voorkomen of beperken van overbelasting van het elektriciteitsnet. De centrale vraag is dan niet alleen hoe energie zo efficiënt mogelijk wordt gebruikt, maar ook hoe het gebouw binnen de beschikbare netcapaciteit blijft.
In de praktijk versterken beide elkaar.
Een EMS geeft inzicht en stuurt energie-assets aan. Congestiemanagement voegt daar een duidelijke grens aan toe: hoeveel vermogen mag of kan op een bepaald moment worden gebruikt of teruggeleverd?
Gebouwen worden vaak gezien als passieve energieverbruikers. Ze hebben stroom nodig voor verlichting, verwarming, koeling, ventilatie en apparatuur. Maar moderne gebouwen zijn veel meer dan dat.
Ze wekken energie op met zonnepanelen, laden elektrische voertuigen, slaan energie op in batterijen en bevatten installaties die flexibel kunnen worden aangestuurd. Ook de thermische massa van een gebouw speelt een rol. Een gebouw kan warmte of koelte tijdelijk vasthouden, waardoor energiegebruik in de tijd kan worden verschoven zonder dat gebruikers daar direct iets van merken.
Dat maakt gebouwen interessant voor congestiemanagement.
Wanneer gebouwen slimmer worden aangestuurd, kunnen ze pieken verlagen, energie beter timen en flexibeler omgaan met de beschikbare netcapaciteit. Niet door comfort op te offeren, maar door vooruit te kijken.
Bijvoorbeeld:
Zo verandert een gebouw van een vaste energievrager in een flexibel onderdeel van het energiesysteem.
De opbrengst van congestiemanagement verschilt per locatie, aansluiting en type gebouw. Toch zijn er duidelijke voordelen die voor veel organisaties relevant zijn.
Door energiegebruik actief te sturen, wordt duidelijk waar pieken ontstaan en hoe ze kunnen worden beperkt. Dat helpt om binnen het gecontracteerd vermogen te blijven en voorkomt dat installaties elkaar onbedoeld versterken.
Niet iedere organisatie kan direct een zwaardere aansluiting krijgen. Slimme sturing helpt om meer te doen met de capaciteit die al beschikbaar is. Dat kan verduurzamingsplannen mogelijk maken, ook wanneer uitbreiding van de aansluiting nog niet haalbaar is.
Warmtepompen, laadpunten en elektrische installaties vragen veel vermogen. Congestiemanagement helpt om deze assets beter in te passen in het bestaande energiesysteem van een gebouw.
Piekbelasting en ongunstige timing kunnen kosten verhogen. Door energiegebruik te verschuiven naar gunstigere momenten en onnodige pieken te voorkomen, ontstaat meer controle over de energierekening.
De energiemarkt wordt dynamischer. Gebouwen die nu al kunnen sturen op timing, capaciteit en flexibiliteit zijn beter voorbereid op toekomstige contractvormen, dynamische tarieven en lokale energiesamenwerkingen.
Congestiemanagement is lastig handmatig te organiseren. Energiegebruik verandert continu. Het weer, de bezetting, de buitentemperatuur, de beschikbaarheid van zonne-energie en het laadgedrag van gebruikers verschillen per dag.
Daarom is automatisering essentieel.
Een slim systeem kan data verzamelen, voorspellingen maken en continu bepalen welke aansturing het beste past bij de situatie. Daarbij moet het rekening houden met meerdere doelen tegelijk:
De uitdaging zit vooral in de samenhang. Een laadplein, batterij, warmtepomp en gebouwbeheersysteem kunnen allemaal afzonderlijk slim zijn. Maar als ze niet samenwerken, ontstaan alsnog pieken of conflicterende aansturing.
Echt congestiemanagement vraagt dus om coördinatie tussen gebouw, energie-assets en netcapaciteit.
Voor organisaties die met netcongestie of piekbelasting te maken hebben, is het belangrijk om gestructureerd te starten.
Een praktische aanpak bestaat uit vijf stappen:
Weet hoeveel vermogen je mag afnemen of terugleveren en waar de grenzen liggen. Kijk niet alleen naar het gemiddelde verbruik, maar vooral naar de pieken.
Onderzoek op welke momenten de hoogste belasting ontstaat. Komt dit door HVAC, laadpunten, productie, gelijktijdig gebruik of teruglevering van zonnepanelen?
Niet ieder proces kan worden verschoven. Maak onderscheid tussen kritische processen en processen die tijdelijk kunnen worden aangepast zonder impact op comfort of bedrijfsvoering.
Congestiemanagement werkt beter wanneer energieverbruik niet los wordt bekeken van gebouwgedrag. Bezetting, temperatuur, installaties en energie-assets beïnvloeden elkaar.
Handmatig bijsturen is kwetsbaar en reactief. Automatische sturing maakt het mogelijk om vooruit te kijken en op tijd bij te sturen.
Voor meer informatie:
Dick Timmermans – Business Lead
dick.timmermans@entune.nl
+31 6 3084 9717
www.entune.nl
Congestiemanagement is het actief sturen van elektriciteitsverbruik of teruglevering om overbelasting van het elektriciteitsnet te voorkomen. Het helpt om pieken te verlagen en beschikbare netcapaciteit beter te benutten.
Netcongestie is de situatie waarin het elektriciteitsnet onvoldoende capaciteit heeft voor alle vraag of teruglevering. Congestiemanagement is de aanpak om die druk te verminderen door verbruik of opwek slimmer te spreiden.
Gebouwen kunnen energiegebruik deels verschuiven door HVAC-installaties, laadpunten, batterijen en zonnepanelen slim aan te sturen. Zo blijft het gebouw binnen de beschikbare capaciteit zonder dat comfort direct hoeft te dalen.
Nee. Een EMS richt zich op energiemanagement in brede zin, zoals monitoring, opwek, opslag en verbruik. Congestiemanagement richt zich specifiek op het beperken van pieken en het voorkomen van overbelasting van het net.
Niet altijd. Soms blijft netverzwaring nodig. Congestiemanagement kan wel helpen om bestaande capaciteit beter te benutten, pieken te beperken en verduurzaming mogelijk te maken terwijl uitbreiding van het net op zich laat wachten.
Vooral installaties met veel elektrisch vermogen zijn relevant. Denk aan warmtepompen, koeling, ventilatie, laadpunten, batterijen, zonnepanelen en andere energie-intensieve gebouwinstallaties.
Congestiemanagement kan zorgen voor lagere piekbelasting, betere benutting van bestaande aansluitcapaciteit, meer grip op energiekosten en minder vertraging bij elektrificatie of verduurzaming.
Entune Gridflow helpt gebouwen en energie-assets slim aan te sturen binnen de beschikbare netcapaciteit. Het systeem beperkt pieken, voorkomt overschrijding van grenzen en houdt rekening met comfort en gebouwprestaties.
Congestiemanagement helpt gebouwen slimmer omgaan met beperkte netcapaciteit. Entune Gridflow stuurt installaties en energie-assets slim aan om pieken te verlagen, comfort te behouden en capaciteit
Gebouwen evolueren van passieve energieverbruikers naar intelligente systemen die met behulp van BuildingAI realtime reageren op data, energiecontext en fysieke installaties.
Entune BuildingAI en Yuverta werken samen aan het optimaliseren van schoolgebouwen. Met de eerste implementatie binnen Yuverta helpt Entune om energie te besparen en het
Heb je vragen over hoe BuildingAI jouw gebouwen slimmer, duurzamer, goedkoper en comfortabeler kan maken?
